Empathie is geen vrijbrief om over je heen te laten lopen.

Oké, we gaan het er even over hebben. Want ondernemers hebben het graag over verbinding, begrip en zachter ondernemen. Terecht, ik geloof daar zelf ook heilig in. Maar er zit een addertje onder het gras en dat addertje heet: conflictvermijding met een schattig sausje eroverheen.

Want als iemand voor de vierde keer niet levert en jij denkt "ach, ze heeft het zo druk", terwijl jij vervolgens tot 23:00 uur haar werk zit op te lossen... wie ben je dan eigenlijk aan het helpen?

Spoiler: niemand. Jij niet, zij niet. Je bent gewoon iedereen een beetje een oor aan het aannaaien.

In mijn podcast duik ik hierin, want ik ben zelf ook grandioos de mist in gegaan met dit onderwerp. Lief zijn is niet hetzelfde als goed leiderschap. En dit gaat niet alleen over je bedrijf; ook over je team, klanten, community, vriendengroep en die ene oom die iedere kerst te dronken wordt.

Je waarden staan op je website. Je cultuur zie ik ergens anders

Je kunt lekker op je website zetten dat je bedrijf draait om verbinding en respect. Prima, laat vooral staan. Maar je cultuur? Die zie ik aan het gedrag waar niemand iets van zegt.

Wat gebeurt er als een klant voor de derde keer over je grens gaat? Wat doe je als één communitylid iedere bijeenkomst domineert en de rest muisstil wordt? Ik heb dit zelf gehad: een communitylid dat overal overheen ging, tot ik klachten kreeg van meerdere leden die zich stilhielden om die persoon niet voor het hoofd te stoten. Dat is jouw cultuur die stiekem wordt bepaald door degene met het minste respect voor grenzen.

En ja, ik heb ook een klant gehad die me zo'n €10.000 per maand opleverde. Financieel fantastisch. Voor mijn koppie? Rampzalig. Het bedrag op een factuur maakt grensoverschrijdend gedrag niet ineens acceptabel, hoe graag je jezelf dat ook wijsmaakt.

Begrip hebben ≠ alles maar accepteren

Dit is de kern: gedrag verklaren is niet hetzelfde als gedrag goedkeuren.

Iemand kan het druk hebben, een rotperiode doormaken, onder druk staan. Dat mag allemaal meewegen. Maar als jij eindeloos begrip hebt voor persoon A, terwijl persoon B steeds de rotzooi mag opruimen, ben je dan wel zo empathisch bezig als je denkt?

De betrouwbare VA krijgt gewoon nóg een taak, want die kan het wel aan. De fijne klant (degene die 80% van je omzet binnenbrengt weet je wel) krijgt minder aandacht omdat alle energie naar de lastige klant gaat. In een vriendengroep mag degene die goed kan communiceren steeds het conflict oplossen. Competentie wordt zo stilletjes een straf.

Het driehoekje dat ik zelf continu gebruik

In de podcast deel ik een simpel driehoekje: begrip ("ik snap waarom dit gebeurde"), verantwoordelijkheid ("dit kan zo niet doorgaan") en hulp ("wat heb je nodig om het anders te doen").

Dat is voor mij veel interessanter dan óf keihard zijn óf alles maar slikken. Je kunt iemand begrijpen zonder diens gedrag goed te keuren. Je kunt helpen zonder de verantwoordelijkheid over te nemen. En soms kun je ontzettend veel om iemand geven en tóch zeggen: tot hier.

En dan het minder leuke gedeelte: jij

Makkelijk, hè, een blog lang praten over andermans gedrag. Dus eerlijk is eerlijk: ik pas dit driehoekje ook op mezelf toe. Ik kom weleens te laat met de agenda voor de leden — iedereen weet hoe druk ik het heb, dus men tolereert het. Maar dat betekent ook dat leden minder goed kunnen plannen. Dus: ik snap waarom dit gebeurt (druk, mantelzorg, alles wat er de afgelopen tijd is gebeurd), dit hoeft niet zo door te gaan, en wat heb ik nodig om dit anders te doen? Antwoord: gewoon twee uur inplannen deze week. Zo simpel kan het zijn.

Dus: wat tolereren andere mensen eigenlijk van jóu?

Je hoeft niet harder te worden

Dat is niet de boodschap. We hebben al genoeg mensen die denken dat leiderschap betekent dat je de grootste bek van de ruimte moet hebben. Ik wil gewoon dat we duidelijker worden. Empathisch én met grenzen. Begrip tonen én verantwoordelijkheid verwachten.

Kijk deze week eens om je heen bij je je bedrijf, je klanten, je gezin, je vrienden, en stel jezelf één vraag: wat vindt iedereen vervelend, maar zegt niemand hardop?

Misschien zit daar precies jouw stukje leiderschap te wachten.

Luister de volledige aflevering

Dit blog is gebaseerd op mijn solo in de Ambitieuze Mensen Podcast. Daarin praten we onder andere over:

• het verschil tussen begrip hebben en grenzen laten vervagen;
• hoe cultuur ontstaat uit gedrag dat niemand corrigeert;
• het begrip-verantwoordelijkheid-hulp-driehoekje;
• waarom competente mensen vaak het meest worden uitgebuit;
• en waarom duidelijkheid geen hardheid is.

🎧 Beluister Empathie is geen vrijbrief om over je heen te laten lopen via je favoriete podcastapp. Klik hier voor Spotify en klik hier voor Apple Podcasts